Με πρωτοβουλία του Τομεάρχη Προστασίας του Πολίτη και Βουλευτή Βοιωτίας ΠΑΣΟΚ, Γιώργου Μουλκιώτη, κατατέθηκε Ερώτηση την οποία συνυπέγραψαν Βουλευτές της Κ.Ο., σχετικά με το πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Πιστοποίηση Κρατουμένων», συνολικού προϋπολογισμού περίπου 24 εκατ. ευρώ, το οποίο αφορούσε έως 7.500 κρατούμενους σε 35 καταστήματα κράτησης της χώρας.
Στην Ερώτηση αναδεικνύονται σοβαρά ζητήματα που έχουν προκύψει σχετικά με τον σχεδιασμό, τη συμβατική νομιμότητα και την υλοποίηση του έργου, την διαφάνεια και χρηστή διαχείριση δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων.
“Οι αποκαλύψεις γύρω από την τροποποίηση της σύμβασης μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού, οι διαπιστώσεις του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους περί ουσιώδους μεταβολής των όρων της και οι πληροφορίες για σοβαρές παρατυπίες κατά την υλοποίηση του έργου συνθέτουν μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα. Μια εικόνα που εκθέτει τη χώρα, θέτει υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα της διαδικασίας και δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων.”
Επισημαίνεται ότι η διακήρυξη προέβλεπε συμμετοχή έως και 2.000 ανηλίκων κρατουμένων, όταν σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ίδιας της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής υπήρχαν μόλις 30 διαθέσιμες θέσεις ανηλίκων και 295 νεαρών ενηλίκων στα σωφρονιστικά καταστήματα.
Παράλληλα, τίθεται το ζήτημα της τροποποίησης βασικού όρου της σύμβασης. Ενώ το έργο είχε εγκριθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο με πρόβλεψη αποκλειστικά δια ζώσης εκπαίδευσης, στη σύμβαση που υπογράφηκε τον Φεβρουάριο του 2023 προστέθηκε η δυνατότητα εξ αποστάσεως κατάρτισης (τηλεκατάρτιση), χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη μείωση του οικονομικού αντικειμένου και χωρίς νέα υποβολή στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, “η συγκεκριμένη αλλαγή συνιστούσε ουσιώδη μεταβολή της σύμβασης, η οποία αλλοίωνε τους όρους του διαγωνισμού και μεταβάλλει την οικονομική ισορροπία υπέρ του αναδόχου, καθώς του επέτρεπε να υλοποιήσει το έργο με χαμηλότερο κόστος αλλά με το ίδιο τίμημα. Για τον λόγο αυτό, το ΝΣΚ έκρινε ότι η σύμβαση πάσχει από απόλυτη ακυρότητα και ότι τυχόν πληρωμές προς τον ανάδοχο δεν είναι νόμιμες.”
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και τα ευρήματα των ευρωπαϊκών ελεγκτικών αρχών και της OLAF, τα οποία κάνουν λόγο για ελλιπή τεκμηρίωση, αποκλίσεις από το φυσικό αντικείμενο, προβλήματα παρακολούθησης και αυξημένο κίνδυνο χειραγώγησης και απάτης.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μια τόσο σοβαρή υπόθεση ως μια απλή «διαδικαστική αστοχία». Οι πολίτες δικαιούνται απαντήσεις και η Βουλή οφείλει να τις απαιτήσει.
Ζητείται η πλήρης διερεύνηση της υπόθεσης, ενημέρωση και δημοσιοποίηση όλων των σχετικών στοιχείων, απόδοση πολιτικών, διοικητικών και, όπου προκύπτουν, πειθαρχικών ή ποινικών ευθυνών.
Επιπλέον, ζητούνται σαφείς απαντήσεις για την τύχη και πορεία του έργου μετά τη γνωμοδότηση του ΝΣΚ, τις πληρωμές και οικονομικές δεσμεύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί, τα πορίσματα των ελέγχων που διενεργήθηκαν, καθώς και για τους υφιστάμενους κινδύνους επιστροφής κοινοτικών πόρων ή άλλης οικονομικής επιβάρυνσης του Ελληνικού Δημοσίου.
“Η προστασία του δημόσιου χρήματος, η αξιοπιστία των θεσμών και η διαφάνεια στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων δεν είναι διαπραγματεύσιμες.”
Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:
1. Ποια είναι η σημερινή εξέλιξη του προγράμματος «Εκπαίδευση και Πιστοποίηση Κρατουμένων», μετά την απόφαση του ΝΣΚ;
2. Ποια συγκεκριμένη μελέτη εκπαιδευτικών και επαγγελματικών αναγκών των κρατουμένων προηγήθηκε του σχεδιασμού του έργου και με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν τα αντικείμενα κατάρτισης και οι επιμέρους ειδικότητες;
3. Πώς τεκμηριώθηκε ο προβλεπόμενος αριθμός ωφελούμενων και κατά πόσον ελήφθησαν υπόψη τα πραγματικά δημογραφικά, γλωσσικά και εκπαιδευτικά χαρακτηριστικά του σωφρονιστικού πληθυσμού;
4. Για ποιο λόγο επελέγη η ενιαία ανάθεση διαφορετικών και αυτοτελών αντικειμένων του έργου, αντί της διακριτής προκήρυξής τους;
5. Για ποιο λόγο μεταβλήθηκαν βασικοί όροι της σύμβασης ως προς τον τρόπο υλοποίησης της κατάρτισης, ποιος εισηγήθηκε και ποιος έλαβε την απόφαση (πολιτική ή διοικητική) να μεταβληθεί ο πυρήνας του
έργου από υποχρεωτική δια ζώσης κατάρτιση σε μικτό ή εξ αποστάσεως μοντέλο χωρίς νέες διαδικασίες;
6. Για ποιο λόγο δεν ακολουθήθηκε, εφόσον απαιτείτο, νέα διαδικασία προσυμβατικού ελέγχου ή άλλης θεσμικής επικύρωσης της τροποποιημένης σύμβασης;
7. Πόσοι κρατούμενοι συμμετείχαν πραγματικά στο πρόγραμμα, πόσοι ολοκλήρωσαν επιτυχώς την κατάρτιση και πόσοι έλαβαν πιστοποίηση, ανά κατάστημα κράτησης και κατηγορία προγράμματος;
8. Ποιες πληρωμές, προκαταβολές, τιμολογήσεις ή οικονομικές δεσμεύσεις έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του έργου;
9. Κατατέθηκαν εγγυητικές επιστολές από τον ανάδοχο ή και τους συνεργαζόμενους φορείς και ποια είναι η σημερινή κατάστασή τους;
10. Ποιοι διοικητικοί, επιτόπιοι ή άλλοι έλεγχοι διενεργήθηκαν από την αναθέτουσα αρχή, τη διαχειριστική αρχή ή άλλους αρμόδιους φορείς κατά την πορεία υλοποίησης του έργου και ποια ήταν τα ευρήματά τους;
11. Ποια είναι η κατάσταση του εξοπλισμού και των εκπαιδευτικών υποδομών που συνδέονται με το έργο και αξιοποιούνται σήμερα για τις ανάγκες των καταστημάτων κράτησης;
12. Ποια παραδοτέα είχε προσκομίσει ο ανάδοχος μέχρι την ακύρωση της σύμβασης από το ΝΣΚ; Προβλέπεται διαδικασία επιστροφής τους και εάν ναι, μέχρι πότε;
13. Υφίσταται ζήτημα οικονομικής διόρθωσης, απένταξης, επιστροφής πόρων ή άλλης οικονομικής επιβάρυνσης του Ελληνικού Δημοσίου σε σχέση με το έργο;
14. Προβλέπεται διαδικασία επιστροφής τυχόν καταβληθέντων ποσών και εάν ναι, μέχρι πότε;
15. Διενεργήθηκαν έλεγχοι από την οικεία Διαχειριστική Αρχή του προγράμματος ή την Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου και ποια τα αποτελέσματα;
16. Ποιες Αρχές έχετε ενημερώσει, σχετικά με το ανακύψαν ζήτημα;
